Testen van een website kan op veel verschillende manieren, die ook sterk afhankelijk zijn van de omvang, doelgroep en functionaliteit die een website biedt.
In alle gevallen zal de eerste groep van testers bestaan uit mensen uit uw directe omgeving, collega’s, die in meer of mindere mate betrokken zijn geweest bij de aanvang van het project. Het is van belang juist deze mensen als eerste er weer bij te betrekken om zo snel mogelijk het draagvlak van de gerealiseerde website te leren kennen binnen de eigen organisatie. Het testen heeft vaak primaire doelen; zit alles er in, kan specifieke informatie worden gevonden, hoe zit het met het beheer van de website, wat kan ik en wat mag ik? Doordat de mensen in uw omgeving vertrouwd zijn met zowel de materie als de organisatie is vaak snel een eerste ronde van terugkoppeling te krijgen. Mocht het zo zijn dat bepaalde content door uw eigen organisatie op dit moment nog moet worden ingevoerd, dan is het vaak ook het uitgelezen moment om een instructie op het contentmanagement systeem te organiseren. Het aardige hiervan is vooral ook dat de website langzaam aan gevuld gaat worden met de relevante content zoals we die bij de aanvang van het project voor ogen hadden. Daarmee komen ook vaak heel veel vragen van toekomstige gebruikers los. Als de website, met inhoud, een zekere vorm heeft aangenomen kan de volgende stap in de testfase worden genomen; het loslaten van bezoekers!
Hiermee doel ik niet op het openzetten van de poorten voor de grote boze buitenwereld, maar het op een kier zetten van de deur. Dit wordt doorgaans het testen met ‘focus-groepen’ genoemd. Focus-groepen worden gevormd door een selectie uit uw toekomstige doelgroepen voor de site. Deelnemers uit de focus-groepen worden geselecteerd op de bereidheid uw organisatie feedback te geven over hun verwachtingen, wat ze zien, wat ze aantreffen en bovenal hoe het werkt. En geloof me; een testfase als dit kent soms onverwachte uitkomsten die juist daarom heel waardevol zijn als evaluatie voordat een website live gaat. Weeg de feedback zorgvuldig af en ga niet overhaast met aanpassingen aan de gang. Neem doordachte besluiten en betrek de informatiearchitect en proejctleider hierbij. Vaak is met slimmigheid en kennis van de oplossing al heel veel te bereiken zonder dat er van alles ‘op de schop hoeft’. Het is wel belangrijk om het nu te doen; tenslotte is het nu nog niet te laat en kan er in overleg met het internetbureau een goede afweging van de uitkomsten worden gemaakt.
Dit is het moment waarop het gaat gebeuren; het doek gaat er af. In dit stadium verhuist de nieuwe website van de testomgeving (ook vaak liefkozend ‘de zandbak’ genoemd) naar de definitieve omgeving. Alles moet nu kloppen en moet in een keer goed. Het zijn vaak spannende momenten die niets te maken hebben met ‘een knop omhalen.’ Vaak is er al dagen gewerkt aan het inrichten van een deugdelijke omgeving op de webserver, het installeren van contentmanagement systeem, gebruikersbeheer, het plaatsen van databases en het leggen van koppelingen. Ook beveiligingstechnisch moet er aandacht aan het geheel worden geschonken. Een website heeft nu eenmaal als taak het trekken van bezoekers, dus daar kan er ook eentje tussen zitten met minder fraaie bedoelingen. Om deze reden wordt een nieuwe website dan ook vaak volledig opgebouwd in een nieuwe omgeving, waarbij pas als alles helemaal naar wens is de poorten worden opengezet.
Ook het gegeven van ‘de knop omzetten’ is op internet een bijzonder gegeven. Omdat het internet zo ontzettend groot is, bestaat het uit heel veel computers die heel veel gegevens opslaan. Dar gebeurt niet doorlopend maar met een zekere tijdsinterval. Dit principe noemen we in vakjargon ‘caching’. Caching kan zich afspelen op uw eigen computer tot vele tussenliggende computers welke noodzakelijk zijn voor het tonen van uw website via internet. Het gaat hier te ver om dit fenomeen uitgebreid uit de doeken te doen, maar het verdient absoluut aanbeveling dit met uw internetbureau te bespreken. Het voorkomt de situatie dat u enkele uren (of in het slechtste geval zelfs enkele dagen) komt ‘te hangen’ tussen uw oude website en uw nieuwe. Dit kan zelfs per gebruiker of internetprovider verschillen. Een belangrijk punt van aandacht dus.
Het is dus belangrijk om goed na te denken over de omgeving waarin de website komt te draaien. En al hoewel dit vaak zeer technische materie is, is het raadzaam om hier samen met het internetbureau naar te kijken. Geloof daarbij niet omiddelijk alles wat er gezegd wordt, een goede en solide webserver omgeving is een vak apart. Helaas zijn er veel internet bureau’s in Nederland die met een franse slag hebben voorzien in eigen oplossingen. In een aparte bijlage zal ik hier extra aandacht aan besteden om de belangrijkste valkuilen in kaart te brengen.
Een ding is zeker - met het doorlopen van deze stappen is het resultaat van de site voor u en uw organisatie geen verassing meer. En is er een goede en betrouwbare basis voor de komende jaren gelegd. Hef het glas - Proost! - het is een felicitatie waard.
Daniël Kuijk
E daniel.kuijk@xicero.com
T 0251-655569
